Monday, May 31, 2010

Vula Vakaviti Tiseba (Fijian Month: December)

Diseba – Vulainuqalailai.

E vanua, bulabula tiko na were, keli na uvi taumada, vakabibi na vurai. Tei na vurai. Matua na uto. Dreu na maqo, kavika, dawa, vainaviu. Se na nuqanuqa, sinukakala, sekoula - senikau ni siga ni sucu. Dreu na misimisi. Mai baravi, se na sinu, sucu na bulubulu (luveniqio), kata na qio. Kata tale ga na namu. Sa ya na lairo me lai dere neke, vakabibi na lairo vula. Vakasucu na gogo (toko), laukana na kena yaloka.

Mai wai, toni na wea, coko ena ba na ki, nuqa, cucu, tanabe, cebe (kaikai). Vakaluveni na keteleka, saqa, walu, ika lelevu. E so na vanua sa ta tale kina

December - people know its December when there mosquitoes around and can be seen in numbers.

दिसमबर-लोग जानते हैं कि जब वहां मच्छर अपने आस-पास दिसम्बर में देखा जा सकता और संख्या के होते हैं ।

Vula Vakaviti Noveba (Fijian Month: November)

Noveba – Vulaibalololevu

Tau na uca ni talatalaci ni vulaisiga. E vanua, dolo tiko na uvi, vakadataki, tubu na kena icadrai. Matua na uto, maqo, kavika, dreu na vainaviu. Se na dawa kei na vutu, bobota na sinu. Dreu na misimisi.

Qeu na lairo, momona na qari.

Mai wai, sa tekivu na cocoka - levu na saqa, walu, ika lelevu. Toni na wea, sobu na ba, coko kina na ki, tovisi, voivoi, deu. Ta na balolo.

November - people know its November when pineapples turn yellow, rippened and mangoes start to grow on trees.

नवंबर-लोग जानते हैं और बारी जब उसके नवंबर, पीले, "rippened" (पका हुआ) शुरू करने और आम पेड़ों पर बढना चाहिए ।

Vula Vakaviti Okotova (Fijian Month: October)

Okotova – Vulaibalololailai

E vanua, sa oti na tei uvi. Tei tiko na dalo, kawai, via. Matua mai na uto. Tubu na borosousou kei na cagolaya. Se tiko na buaniviti kei na makosoi, vua na misimisi, sovusovu na tavola. Se tale ga na daiga (daga, dedega, marevo, kanikani, yabiasa).

Era yaco mai vakalevu na dilio kei na batikaciwa. Vakadreti rawa na vale, ni voleka na vulaicagilaba.

Tekivu na vati ba kei na tali wea. E so na vanua sa ta ba balolo lailai.

October - people know its October when the Breadfruit tree bare fruit.

अक्तूबर-लोग जानते हैं कि जब अपने अक्तूबर वृक्ष पैराथिमारम अपनी फल प्रकट करना ।

Vula Vakaviti Seviteba (Fijian Month: September)

Sepiteba – Vulaivavakada

E vanua, tei tiko na yabaki levu, vakadataki na uvi sa kadre, ti sobu na lewena. Tei na dalo me iyavoi ni were. Tei oti ga na yabaki, tekivu na veitiqa. Tei na kawai.

Levu na senikau - se na moli, maqo, drala, buaniviti, mokosoi, wadamu, sola na via. Votu na uto.

Era yacoyaco tale mai na dilio kei na batikaciwa.
Mai wai, vakaluveni tiko ga na kasala, kawakawa. Levu na yate ni veata. E so na vanua sa ta kina na balolo.

September - people know its September when mangoe seeds start to sprout, lots of mandarins, frangipani plant blooms all over.

सितंबर-लोग जानते हैं कि जब अपने सितंबर mangoe बीज प्रशस्त आरंभ करने, बहुतबडी संख्या में हिचक, फ्रैंगीपानी सड़ संयंत्र पूरे ।

Vula Vakaviti Okosita (Fijian Month: October)

Okosita – Vulaisenidrala, Vulaikawakawa

Vula draki veilecayaki. E vanua, tei na yabaki levu kei na kumala ni siga ni sucu. Keli na veiwa, tei. Se na drala kei na misimisi. Vua na tiri, matua na tarawau kei na ivi. Siki na kai ni waidranu.

Mai wai, gauna ni kuita. Qolivi na vaya, matu. Vakaluveni na kasala (kerakera) kei na senikawakawa. Veibalati na vonu.

October - people know its October when there is Octopus, lots of fish in the sea, mangrove swap tends to increase and move outwards to sea.

अक्तूबर-अक्तूबर को अपनी जनता जानती है जब समुद्रीय जीव, बहुतबडी संख्या में समुद्र में मछली में वृद्धि करने के लिए कच्छ वनस्पति मार निकलें आरे से समुद्र और प्रस्ताव करता हूं ।

Vula Vakaviti Julai (Fijian Month: July)

Julai – Vulaicukicuki

E vanua, tei tiko na uvi taumada, carubi na werewere kei na cukicuki. Keli na kumala. Tekivu se e so na kau, me vaka na drala, vasili.

Mai wai, sa gauna ni kuita, kune vakalevu na tovuto. Vakaluveni na kasala (kerakera), senikawakawa. Qolivi na daniva, ose, matu.

July - people know its July when there are sweet potatoes, lots of octupus and whales can be seen in the water.

जुलाई-जनता जानती हैं जब अपने जुलाई मीठी आलू, बहुतबडी संख्या में "octupus" और व्हेल में देखा जा सकता जल होता है ।

Vula Vakaviti June (Fijian Month: June)

June – Vulaiwerewere

E Vanua, vula ni werewere, oti na kelikeli, tei tiko na uvi taumada. Matua na kawai, keli. Se tiko ga na duruka kei na vico. Uro na ugavule, bulubulu ena nuku me kua ni icoi ni kawai.

Mai wai, qoli lawa - gauna ni daniva, sara. Sa kune na tovuto.

June - people know its June when they can sight Whales, lawn is well maintained and fruits rippened.

जून-लोग जानते हैं जब वे अपनी जून नजर जा व्हेल, लॉन अच्छी तरह रखा गया है और फल "rippened" ।